CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, "faili meçhul" cinayetlere ilişkin önergesinde, "Türkiye genelinde son 30 yıl içerisinde 'faili meçhul' olarak kayıtlara geçen cinayet ve şüpheli ölüm dosyası sayısı kaçtır? Rojin Kabaiş dosyasında, dijital verilerin çözülememesi nedeniyle soruşturmanın seyrinin geciktiği yönünde bir değerlendirme yapılmış mıdır?" sorularını yöneltti.

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na, "faili meçhul" cinayetlere ilişkin yazılı soru önergesi verdi. Tanrıkulu, önergesinde şunları kaydetti:

"Son yıllarda Türkiye’de kamuoyuna yansıyan birçok cinayet ve şüpheli ölüm dosyasında, soruşturmaların uzun yıllar boyunca sonuçlandırılamadığı, bazı dosyaların ancak kamuoyu baskısı veya ailelerin bireysel çabalarıyla yeniden gündeme gelebildiği görülmektedir.

Örneğin, 2000 yılında öldürülen Çağla Tuğaltay dosyasında 26 yıl sonra yeniden DNA incelemeleri ve mezar açma işlemleri gündeme gelmiş; Rojin Kabaiş olayında dijital delillere erişim için uluslararası teknik süreçlere ihtiyaç duyulmuş; Kübra Yapıcı cinayetinde ise aile fertlerinin delil toplama sürecine fiilen dahil olduğu iddiaları kamuoyuna yansımıştır. Bu ve benzeri olaylar, soruşturma süreçlerinin etkinliği, delil toplama ve analiz kapasitesi, faili meçhul dosyaların akıbeti, adli makamların resen harekete geçme yeterliliği konularında ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Özellikle uzun süre aydınlatılamayan cinayet dosyalarının 'fiilen askıda bırakıldığı' ve ancak istisnai durumlarda yeniden ele alındığı yönündeki iddialar, hukuk devleti ilkesini ve adalete olan toplumsal güveni zedelemektedir."

"ROJİN KABAİŞ OLAYINDA DİJİTAL DELİLLERİN ÇÖZÜMÜ İÇİN YURTDIŞINA BAŞVURULMASININ NEDENİ NEDİR?"

Tanrıkulu'nun önergesinde Bakan Gürlek'e yönelttiği sorular ise şöyle:

1. Türkiye genelinde son 30 yıl içerisinde “faili meçhul” olarak kayıtlara geçen cinayet ve şüpheli ölüm dosyası sayısı kaçtır? Bunların kaçı halen sonuçlandırılamamıştır?

2. 2000 yılında öldürülen Çağla Tuğaltay dosyasında, aradan geçen 26 yıla rağmen DNA incelemeleri ve mezar açma (fethi kabir) işlemlerinin ancak bugün gündeme gelmesinin gerekçesi nedir?

3. Söz konusu dosyada, olayın gerçekleştiği tarihte DNA incelemesi yapılmamasının veya yetersiz yapılmasının sorumluları hakkında herhangi bir idari ya da adli işlem başlatılmış mıdır?

4. Çağla Tuğaltay cinayetinde, yıllar içinde delil kaybı yaşanıp yaşanmadığı araştırılmış mıdır? Bu konuda tespit edilen herhangi bir ihmal bulunmakta mıdır?

5. Rojin Kabaiş olayında dijital delillerin çözümü için yurtdışına (İspanya ve Çin gibi) başvurulmasının nedeni nedir? Türkiye’de bu tür dijital verileri çözebilecek teknik altyapı neden bulunmamaktadır?

6. Dijital delillerin çözümünde yaşanan bu teknik yetersizlikler nedeniyle soruşturmalarda gecikme yaşandığı tespit edilmiş midir?

7. Rojin Kabaiş dosyasında, dijital verilerin çözülememesi nedeniyle soruşturmanın seyrinin geciktiği yönünde bir değerlendirme yapılmış mıdır?

8. Hem Çağla Tuğaltay hem de Rojin Kabaiş dosyalarında, soruşturma süreçlerinin uzun yıllara yayılmasına neden olan yapısal sorunlar nelerdir?

9. Bakanlığınız, uzun yıllar sonra yeniden ele alınan bu tür dosyalar için özel bir “gecikmiş adalet” inceleme veya denetim mekanizması kurmayı planlamakta mıdır?.

10. Bu dosyaların yıllara göre dağılımı nedir? 10 yıl ve üzeri süredir aydınlatılamayan dosya sayısı kaçtır?

11. Uzun süre sonuçlandırılamayan dosyaların yeniden incelenmesine yönelik Bakanlığınız bünyesinde özel bir politika veya periyodik inceleme mekanizması bulunmakta mıdır?

12. “Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı” tarafından son 5 yılda yeniden ele alınan dosya sayısı kaçtır? Bu dosyaların kaçı sonuçlandırılmıştır?

13. Adli soruşturmalarda DNA incelemeleri, dijital veri analizi ve uluslararası teknik destek süreçlerinin gecikmesine neden olan yapısal sorunlar nelerdir?

14. Türkiye’de kriminal laboratuvar kapasitesi (DNA inceleme, dijital çözümleme vb.) mevcut dosya yükünü karşılamakta yeterli midir?

15. Soruşturma süreçlerinde ailelerin kendi imkânlarıyla delil toplamak zorunda kaldığı iddiaları hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?

16. Kolluk kuvvetleri ve savcılıklar tarafından yürütülen soruşturmalarda “etkin soruşturma” ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin kaç başvuru yapılmıştır?

17. Zamanaşımına uğramaması için özel düzenleme yapılan ağır suç dosyalarının sayısı kaçtır? Bu düzenlemelerin uygulanmasında karşılaşılan sorunlar nelerdir?

18. Uzun süre çözülemeyen cinayet dosyalarında görev ihmali veya kusuru bulunan kamu görevlileri hakkında kaç idari ve adli işlem yapılmıştır?

19. Dijital delillerin yurtdışında incelenmesini gerektiren durumlar için Türkiye’nin teknik altyapısını geliştirmeye yönelik bir plan bulunmakta mıdır?

20. Faili meçhul dosyaların aydınlatılması amacıyla uluslararası iş birliği kapsamında yürütülen çalışmalar nelerdir?

21. Toplumda adalet duygusunu güçlendirmek ve benzer olayların tekrarını önlemek amacıyla Bakanlığınızın kısa ve uzun vadeli reform planları nelerdir?