CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay:

- "524 milyar liralık Adalet Bakanlığı bütçesinde sermaye giderleri kapsamındaki gayrimenkul üretim harcamalarının il ve proje bazlı dağılımı şeffaflıkla açıklanmalıdır."

- "Karabük Adliye Sarayı mevcut binasının depreme dayanıksızlığı nedeniyle adliye çalışanları ve halk mağdurdur; 2027 bütçesinde yeterli ödenek ayrılarak bina hızla tamamlanmalıdır."

- "455 bini aşkın tekil kişiyi ve 5 milyona yakın mağdur kitleyi ilgilendiren fon soygununda İşsizlik Sigortası Fonu'nun 2,9 milyar lirası mevduat güvencesi olmayan Takasbank'ta kalmıştır."

- "Türkiye Sigorta’nın 72 milyar liralık riski, İller Bankası’nın 105,4 milyar liralık takılan kaynakları ve kamu bankalarındaki kapalı serbest fonlar acilen soruşturulmalı; BDDK Başkanı ve arkasındaki siyasi güçlerin hesabı sorulmalıdır."

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen Adalet Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesi görüşmelerinde söz aldı. Konuşmasında Adalet Bakanlığı’nın bütçe kalemleri ve fiziki altyapı eksikliklerine değinen Akay; Karabük Adliye Sarayı'nın aciliyetini, fon vurgunu nedeniyle kamu kurumlarının uğradığı devasa zararları, denetim zafiyetlerini, şüpheli para hareketlerini ve organizasyonun arkasındaki bürokratik ile siyasi bağlantıları Komisyon gündemine taşıdı.

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay’ın Komisyonda gerçekleştirdiği konuşma şöyle:

Sayın Başkanım, değerli Komisyon üyeleri, Sayın Bakanım, çok kıymetli başkanlar, bürokratlar; ben de hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Adalet Bakanlığının bütçesiyle ilgili birkaç söz söyledikten sonra fonla alakalı tespitlerimizle ilgili devam edeceğiz.

"ADALET BAKANLIĞI SERMAYE GİDERLERİNİN PROJE DAĞILIMI AÇIKLANMALIDIR"

Şimdi, 524 milyarlık bir bütçe; geçen yıl 389 milyarmış, yüzde 34,7'lik bir artış söz konusu. Genel bütçe büyüklüğü içerisinde de yüzde 1,92'lik bir tutar. Şimdi, burada dikkatimizi çeken sermaye giderleri hesabı var, 58 milyar; bunun çok önemli bir büyüklüğü, yüzde 67,5'i hemen hemen Destek ve Hizmet Alımları Daire Başkanlığı altındaki gayrimenkul sermaye üretim giderleri; 39,1 milyarı. Şimdi, burada adliye binaları, adli tıp merkezleri ve lojmanlar hep beraber galiba bu bütçenin içerisine alınmış. Burada il ve proje bazında bir dağılım olması ve açıklanması bizim talebimiz. Geçmiş yıllarda yapılan, 2025 ve 2026 Haziran itibarıyla da tutarların açıklanması gerekiyor. Çünkü baktığımız zaman, haziran sonu itibarıyla başlangıç ödeneğinin yüzde 18'i kullanılmış yani kullanılmayan epeyce bir ödenek var; ikinci yarıyılda kullanılmış olabilir. Bunun açıklanmasını buradan talep ediyoruz.

"KARABÜK ADLİYE SARAYI İÇİN YETERLİ ÖDENEK AYRILMALIDIR"

Bir de Ankara Adliye binasının -ziyaretiniz de oldu Sayın Bakan- son durumuyla ilgili... Faaliyette ne zaman geçecek? Bir de bütçede, baktığımız zaman, yıllardır iz kaydı olarak görünüp sembolik olarak yatırım programında yer almış ceza infaz kurumlarını gördük; mesela Sivas, Yüksekova, Uşak, Bingöl gibi yerler. Bunlar yatırım programında yer almış ama ödenek yok, sembolik iz kaydı var, 1 TL, 1.000 TL gibi kayıtlar var. Bunların proje durumu nedir, sözleşme durumu nedir, ihaleye çıkıyor mu, bunlar bitirilecek mi? Çünkü geciken her zaman bir maliyet artışı demektir. Buralara niçin ödenek ayrılıp tamamlanmadı? Öncelik olarak görülmediğinden mi?

Bir de Karabük Adliye Sarayıyla ilgili -benim seçim bölgem Karabük Sayın Bakanım- orada çalışmalar devam ediyor. 2027 yılı yatırım bütçesinde yer alacak mı, yeterli ödenek ayrılacak mı? Karabük halkının ve bizim talebimiz bir an önce adliye sarayının tamamlanması, bitirilmesi çünkü mevcut bina depreme dayanıklı değil, oradaki çalışan adliye çalışanları, hâkimler, savcıların da bu yönde beklentisi var, tüm Karabük halkının beklentisi var.

"İŞSİZLİK SİGORTASI FONU'NUN 2,9 MİLYAR LİRASI TAKASBANK'TA MAHSUR KALDI"

Fonlarla ilgili devam etmek istiyorum sözlerime. 455 bin 758 kişilik bir tekil şahsı ilgilendiren, aileleriyle beraber de 4,5-5 milyonluk bir mağdur kitlesi var. Mağduriyetlerinin giderilmesini bekliyorlar. Bunun için de devletinden kararlı adımlar atılmasını, bütün müsebbiplerden, kime kadar uzanıyorsa, bürokrat, siyasetçi, özel sektör, cezalandırılmasını; hem bunu kanuni yollardan hem de maddi olarak bunların fahiş elde ettikleri gelirlerin geri alınmasını bekliyor.

Biz başlangıçta şunu sormuştuk: "Kamu kurum ve kuruluşlarının, Türkiye Varlık Fonu gibi, İşsizlik Sigortası Fonu gibi, Türkiye Sigortası Fonu gibi kuruluşların bu fonlarda parası takıldı mı?" diye sormuştuk. Uzunca bir süre cevap verilmedi, bekledik. Yaklaşık elli gün önce ilk sorumuzu sormuştuk. En son Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bütçesinde İşsizlik Sigortası Fonunu Sayın Bakan "Bir kuruş yok." dedi ama arkada, İŞKUR Genel Müdürü bürokratı 2,9 milyar TL'lik bir tutarın Takasbankta, para piyasasında kaldığını ifade etti. Bunun 1,9 milyarının kasım sonunda, diğer bakiyesinin de şubat sonunda ödeneceğini ifade etti, "Ödenmesini bekliyoruz." dedi. Şimdi, Takasbankta mevduat güvencesi yok. Eğer Takasbank bu parayı usulsüzlükte, yolsuzlukla sözü geçen yatırım fonlarına aktardıysa oradan muhtemelen alamayacak. Alamadığı bir parayı da nasıl işsizlik sigortasına ödeyecek? Öderse de -siz buradasınız- yani öyle bir yasal prosedürde ödeme hakkı yoktur, bir kamu zararına sebep teşkil etmiş olur ve kendisinin sorumluluğu doğar. Dolayısıyla, bu büyük fonlarda kamu zararı devam ediyor.

"TÜRKİYE SİGORTA VE TÜRK REASÜRANS AŞ'DEKİ MİLYARLIK ZARARLAR DENETLENMEDİ"

Yine, Türkiye Sigortanın, baktığımız zaman, 35 milyar civarında yatırım fonlarında bir parası var. İşte, 16,7 milyar civarında Ziraat Portföyde var. Devlet iç borçlanma senetleri, kira sertifikası, özel tahvilleri falan da dikkate alırsanız 72 milyarlık bir tutar. Şimdi, öğreniyoruz ki 12,7 milyarlık devlet iç borçlanma senedini Tera Yatırıma veriyor, Tera Yatırım bunu bir kamu bankasına teminat olarak verip teminat mektubu alıyor, onu da BDDK'ye verip yatırım bankası izni alıyor ve buna da karşılık ayrılıyor, çok ciddi zararlar var. Bütün bu zararlardan sorumlu olanların hesap sorması gerekirken burayı denetlemekle görevli olan SEDDK yani Sigorta ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulu Başkanı ve yöneticileri ne yapıyor, görevlerini yapıyorlar mı? Bu konuyla ilgili şu anda hiç bir hamle yapıldığını ben duymadım, varsa da sizin tarafınızdan inceleme veya soruşturma yapılan bir durum varsa da buradan öğrenmek isteriz. Buranın başkanı Davut Menteş.

"SERVET BAYINDIR VE DİNÎ İCAZET VAKIF İLİŞKİLERİ İNCELENMELİDİR"

Yine, burada arka planda, bunun buraya gelmesinde tavassut ve destek veren bir önemli kişi daha var. Birazdan ona da geleceğim, o Cumhurbaşkanlığı ekonomi politikaları üyesi aynı zamanda Servet Bayındır. Bu ikili ilişkilerinin de test edilmesi, tespit edilmesi gerekiyor çünkü Türkiye Sigorta üçer aylık dilimler itibarıyla beyannamelerini, bilançolarını, her şeyini bu kuruma verdiği hâlde denetleme niçin yapılmamış? Bu durum niye tespit edilmemiş? Bir de Türk Reasürans AŞ var, Hazine ve Maliye Bakanlığına ait yüzde 100 hissesi ve kamu fonlarını yönetip sigortacılıkta da önemli bir kuruluş. Bunun 2024 sonu hisse senedi portföyüyle 2025 sonu hisse senedi portföyünü karşılaştırdığınızda 2 milyardan 240 milyona düşüyor, altışar aylık dönemlerde de muazzam hareketler var. Şimdi, bu durum da tespit edilmemiş. Denetleme şirketleri burada da görevini yapmamış, hep SPK, BDDK bacağıyla ilgili gidiyoruz ama burada da üstüne gidilmesi gereken önemli bir denetim boşluğu var.

Az önce bahsettiğim Servet Bayındır, başkaca Vakıf Katılımda Yönetim Kurulu Üyesi, Türkiye Katılım Sigortada Yönetim Kurulu Başkanı, Türkiye Katılım Hayat ve Emeklilik Sigortada Yönetim Kurulu Başkanı ve SEDDK aynı zamanda danışmanlık hizmetiyle ilgili 7 şirket tespit etmiş, bu 7 şirketi bildirmiş. Bu şirket içerisinde de İslam İktisadı Araştırmaları Vakfı Komite Başkanı da bu Servet Bayındır ve bütün bu sigorta şirketlerinden -vaktim çok az- sayacağım işte, Doğal Afet, TARSİM, Türkiye Katılım, TMTB, Vakıf Katılım, Emlak Katılım, Bereket Sigorta gibi yerlere buradan hizmet edip danışmanlık bedeli verip yönetim kurulu başkanı olduğu yerlere de icazet verip dinî icazet verip bu yatırım fonlarına paraları aktarmış. Örneğin, Türkiye Katılım Sigortanın 2,1 milyar TL'sini aktarmış, yine Türkiye Katılım Hayat Emeklilik AŞ'nin 482 milyon TL'sini aktarmış ve buralardan da düzenli aylık 200-300 binlerde gelir elde ediyor. Bu para hareketlerinin, bu bağışların bunun karşılığında neler yapıldığının irdelenmesi ve çözülmesi gerekiyor. Bu, bir ihbar niteliğinde Sayın Bakanım size aynı zamanda, bu konunun da tetkik edilmesi gerekir.

"İLLER BANKASI'NIN 105 MİLYAR LİRASININ AKIBETİ BİLİNMİYOR"

Bir de İller Bankasıyla ilgili ben bir şey açıklayacağım size. İller Bankasının da yatırım fonlarında parası var, para piyasasında, sermaye piyasasında. Şimdi 21 milyar bir yerde var, 84 milyar bir yerde var, toplam 105,4 milyar, daha sonra size belgeleri verebilirim. Bunların akıbetini de bilmiyoruz. Bu kamu kurum ve kuruluşlarının akıbeti de nedir? Bunların irdelenmesi gerekiyor. Bunun gibi bir sürü kurumlar var, Türkiye Varlık Fonu bağlantılı var, burada BDDK başkan yardımcılarını, daire başkanlarını görevden alıyoruz ama BDDK Başkanı orada duruyor, sorumlu duruyor, arkasındaki siyasi bağlantı orada duruyor. Bütün bunların da açıklığa kavuşturulması gerekiyor.

"KAMU BANKALARINDAKİ KAPALI SERBEST FONLAR SORGULANMALIDIR"

Şimdi, yine kamu bankalarından serbest fonlar kuruluyor. Serbest fonları kurarken kimden izin alıp kurulmuş? Burada, daha önce kamu bankalarında usulsüzlük ve yolsuzlukta ismi geçen yöneticilerin bu kapalı fonlarda kendilerinin ve birinci derece yakınlarının yer aldığını, ciddi paralar kazandığını görüyoruz. Buradan ZR3, ZPJ, ZJI ve ZJB serbest fonlarının özellikle tarafınızdan incelenmesini ve irdelenmesini rica ediyorum Sayın Bakanım. Burada kimler bu kapalı fondan fahiş gelir elde etmiş, nerelere aktarılmış, nasıl ilerlemiş? Bu konunun da mutlaka açıklığa kavuşturulması gerekiyor.

Bir de ben 25 Ocak 2024 yılında gayrimenkul değerleme şirketleriyle ilgili bir basın açıklaması yapmıştım. Usulsüz kredilerin gayrimenkul değerlerinin şişirilmesiyle veya usulsüz vatandaşlık verilmesiyle gayrimenkul değerleme şirketlerinin yüksek değerleme rayiç bedelleri belirleyerek inşaat şirketleriyle koordine bir şekilde... Burada usulsüzlüklerle ilgili siz hamle yaptınız fakat buradaki gayrimenkul şirketlerinin arkasında hangi bağlantılar var, bu tarz elde edilen kazançlar var. Örneğin Talya'nın arsasında kim var, Talya Gayrimenkul Sigortanın? Bunlar da tespit edilmelidir.